Grupa Rekonstrukcji Historycznej

im. por. Stanisława Grabdy ps. Bem

  • Start
    Start Tutaj znajdziesz wszystkie wpisy dostępne na stronie.
  • Kategorie
    Kategorie Wyświetla listę kategorii tego bloga.
  • Tagi
    Tagi Wyświetla listę słów kluczowych, które zostały wykorzystane na blogu.
  • Blogerzy
    Blogerzy Wyszukaj ulubionego blogera na stronie.
  • Wpisy Zespołu
    Wpisy Zespołu Wyszukaj ulubiony zespół.
  • Archiwum
    Archiwum Zawiera listę wpisów, które zostały utworzone wcześniej.
  • Login
    Login Formularz logowania

Biografie żołnierzy

216

b2ap3_thumbnail_mitus.jpg

Urodził się 12 grudnia 1892r. we wsi Rogi w powiecie Krośnieńskim dawnym województwie Rzeszowskim. Jego rodzice Karol i Anna z domy Wilusz byli nauczycielami Do dziesiątego roku życia przebywał razem z rodzicami we wsi Rogi edukację zaczął w gimnazjum w Jaśle w 1912 zdał maturę, następnie studiował na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, które zostały przerwane wybuchem wojny od lipca 1914r do czerwca 1915 roku mieszkał z rodzicami we wsi Rogi skąd został powołany do armii austriackiej w której służył do października 1918 roku (K.K. Landwehr-Infanterieregiment Przemyśl Nr.18 -Pułk Piechoty). Po powrocie znów został powołany tym razem już do armii polskiej od 1918 do maja 1919 pełnił służbę na Dworcu Kolejowym w Jaśle, po zdemobizowaniu powrócił na Uniwersytet w Krakowie. W sierpniu 1920 kolejny raz został powołany do wojska gdzie służył w Ochotniczym Batalionie Akademickim a potem do października Batalionie Wartowniczym w Podgórzu. Pierwszą pracę jako nauczyciel zaczął w listopadzie w Jaśle i tam uczył w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim oraz Gimnazjum Państwowym do czerwca 1922 następnie przeniósł się do Zawiercia gdzie uczył w prywatnym gimnazjum pani H. Malczewskiej do 1925r. Od września zaczął nauczać w Poznaniu w liceum i gimnazjum im Paderewskiego, tam też ukończył Państwowe Konserwatorium Muzyczne (1925/26).

1 września 1939r został powołany rozkazem mobilizacyjnym do DOK VII Poznań z którą się wycofał do Chełma gdzie został ranny w nogę i po wyzdrowieniu trafił do niewoli niemieckiej po kilku dniach został zwolniony i przyjechał do Kielc. Zamieszkał u siostry Marii Lubertowiczowej zamieszkałej przy ulicy Czarnowskiej 10 ( prawdopodobnie późniejszej nauczycielki w szkole podstawowej nr 1 w Kielcach jeszcze na ulicy Sienkiewicza 8) u której przebywał do września 1940 roku a następnie przeniósł się do Zagnańska k. Kielc gdzie zamieszkał w domu dr. Urbanowskiego szwagra późniejszego dowódcy Brygady Świętokrzyskiej Antoniego Szackiego ps. „Bohun” z którym prowadził tajne nauczanie. O nim jedynym płk " Bohun " napisał po latach w swoich wspomnieniach "Byłem dowódcą Brygady Świętokrzyskiej NSZ" tak: "Te tajne komplety licealne i gimnazjalne prowadził prof. Miętus, człowiek o wybitnych zdolnościach pedagogicznych i dużej wiedzy". Przez 2 lata byli bliskimi znajomymi i sąsiadami, mieszkając w pokoikach na piętrze obok siebie, pracowali. Prawdopodobnie Adam Miętus, przed zaprzysiężeniem w NSZ, był już w Związku Jaszczurczym podobnie jak dr Albin i Antoni Szacki, który był głównym organizatorem ZJ na terenie powiatu Kielce - północ i jego pierwszym komendantem. W czerwcu 1942 r. do domu pp. Urbanowskich przyjechała z Małkini żona Antoniego Szackiego - Zofia z czwórką dzieci: Barbarą, Marią, Krystyna i Antonim. Profesor Adam pomieszkiwał jakiś czas w Lekominie u leśniczego Leona Wielowieyskiego i 10 sierpnia 1942 r. powrócił do Kielc i objął posadę w magistracie gdzie pełnił funkcje tłumacza i sekretarza burmistrza[1] aż do „wyzwolenia”. Do Narodowych Sił Zbrojnych[2] został wprowadzony przez prof. Bolesław Kozłowskiego ps. Opal ,Profesor" nauczyciela w przedwojennym gimnazjum im. Śniadeckich* członka ONR szefa wydziału szkolnego SCN-Służba Cywilna Narodu [3]  na początku roku 1943 został zaprzysiężony.  Pełnił funkcje referenta oświatowo-propagandowego przy Okręgu Kieleckim NSZ , był członkiem Komendy Miasta Kielce współredaktorem gazetki „Iskra”. Razem z prof. Kozłowskim aresztowani podczas łapanki pod koniec 1943 lub na początku 1944r [4], prof. Kozłowski został wysłany na roboty do Niemiec a prof. Miętus został w Kielcach. Ożenił się w 1945 z  Janiną Marią Oleszczuk pracownikiem kieleckiego magistratu* W roku 1945 pojął pracę w Liceum im. S. Żeromskiego i w Państwowym Liceum Pedagogicznym na ul Leśnej 16. Był pod baczną obserwacją Urzędu Bezpieczeństwa 15 marca 1950r. odbyła próba werbunku na informatora przez UB ale nieudana. Mieszkał do śmierci na ulicy Żytniej 16 w Kielcach

Współpracował z redakcjami pism: „Przegląd Muzyczny”, „Śpiewak”, „Ruch Muzyczny” "Orlęta " oraz po wojnie  Słowem Ludu gdzie  redagował kącik „Z sali koncertowej". Bardzo mocno zaangażowany w edukację i propagowanie muzyki klasycznej, kiedy w Kielcach powstała filharmonia, wprowadzał słuchaczy w tajemnice muzyki, objaśniał biografie kompozytorów. W archiwalnych czasopismach z Poznania jest wzmianka o utworzeniu komitetu aby przygotować uroczyste pożegnanie Karolowi  Szymanowskiemu[6] oraz telegram kondolencyjny przesłany przez prof. Adama Miętusa z Kielc do żony Feliksa Nowowiejskiego z powodu śmierci kompozytora znajdujący się w Archiwum rodziny Nowowiejskich.

Zmarł w 19 IX 1973 w Kielcach pochowany na cmentarzu Starym w Kielcach

  * prof. Miętus nie mieszkał przed wojna w Kielcach więc prawdopodobnie chodziło o szkołę katolicką w której pracowali Bolesław i Zofia Kozłowscy. Z prof. Kozłowskim został zapoznany przez późniejszego dyrektora liceum im St. Żeromskiego Jana Strasza

*Janina Maria Miętus z domu Oleszczuk c. Romana i Agnieszki ur.22 XII 1913 w Oleśnie ? zm.9 VI 1985 w Kielcach. Członkini organizacji „Białego Orła”, żołnierz AK pseud. Zosia, odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi z Mieczami. To ona na polecenie prezydenta  Stefana Artwińskiego i Mariana Kosierkiewicza  kierownika biura  ewidencji, niszczyła znajdujące się tam dokumenty wojskowe. Janina Oleszczuk, która przez kilka dni wynosiła z urzędu wybrane dokumenty i paliła je we własnym mieszkaniu. Ta dzielna kobieta, późniejszy żołnierz Armii Krajowej, działająca pod pseudonimem „Zosia”, już po latach złożyła relację. ( prawdopodobnie też była członkiem lub współpracowała  z NSZ " Biuro fałszerstw” jak również jej brat Oleszczuk Feliks)[5]

Źródła:

[1]W tym czasie funkcję burmistrza przejął były wiceprokurator okręgowy M. Bogdanowicz. W Zarządzie Miejskim zatrudnionych było blisko stu pracowników w kilku wydziałach. 

[2] Narodowe Siły Zbrojne (NSZ) formalnie powstały 20 września 1942, gdyż tego dnia pierwszy komendant główny NSZ, płk Ignacy Oziewicz wydał rozkaz nr 1/42, w którym zawiadamiał o objęciu powyższej funkcji. Faktycznie proces formowania NSZ rozpoczął się w lipcu 1942

[3] Służba Cywilna Narodu to pion cywilny Narodowych Sił Zbrojnych, konspiracyjna organizacja utworzona w 1942 przez działaczy Obozu Narodowo-Radykalnego, kierowana przez Organizację Polską. Wbrew temu co się powszechnie sądzi Narodowe Siły Zbrojne nie były jedynym tworem rozłamowej części Stronnictwa Narodowego (tej części, która nie podporządkowała się umowie scaleniowej NOW z AK) i Obozu Narodowo Radykalnego. Oprócz własnych sił zbrojnych utworzono także konspiracyjną administrację, pod nazwą Służba Cywilna Narodu, której celem było przygotowanie kadr fachowców różnych specjalności, a także wypracowanie koncepcji ustrojowych, prawnych, administracyjnych i gospodarczych, które ukazywały się w postaci podręczników i opracowań.

[4] IPN Ki 025/30  Akta operacyjne dotyczące Adama Miętusa s. Karola

[5] IPN Ki 105/164 s.126 Sprawa zagadnieniowa dot. operacyjnego rozpoznania b. członków i dowódców Brygady Świętokrzyskiej NSZ

[6]Polska oddaje hołd pamięci K. Szymanowskiego. Uroczystości żałobne na dworcu w Poznaniu, "Kurier Poznański", 6 IV 1937, nr 153 cyt.. „1 kwietnia, na wieść o zgonie kompozytora w Lozannie (29 marca), zebrało się w Pałacu Działyńskich grono osób, aby przygotować uroczyste pożegnanie zmarłego twórcy w Poznaniu. Wyłoniono komitet organizacyjny uroczystości (Zdzisław Jahnke, Zenon Kosidowski, Zygmunt Latoszewski, Adam Miętus, Witold Noskowski, Zygmunt Zaleski), któremu przewodniczył dr Leon Surzyński. Wagonowi-kaplicy, udekorowanemu przez poznańską kwiaciarnię Piotra Skrzypczaka, towarzyszyło od granicy w Zbąszyniu …”

b2ap3_thumbnail_P1340374.JPG

Czytaj dalej
111

b2ap3_thumbnail_n20031211a.gifUrodził się 29 września 1928 roku w Toruniu jako syn Stanisława Neyman-Spławy i Anfisy z d. Permeńskiej. Oboje rodzice byli z wykształcenia inżynierami budowy dróg i mostów.  Ojciec Stefana zmarł w 1937 roku. Po jego śmierci matka z małym Stefanem przeniosła się do Kielc.

Od września do listopada 1944 r. żołnierz Brygady świętokrzyskiej 204 p.p. Bat. kpt. „Walerego", kom. Por. „Bema", plutonu chor. „Grzmota", drużyny kpt. podchor. „Pokornego". W powyższym okresie brał udział we wszystkich akcjach bojowych kompanii, a m.in. w starciu z Niemcami w Drewnianej Hucie, gdzie zdobyto haubicę z pociskami. Zwolniony z Brygady ze względu na zły stan zdrowia". 

Czytaj dalej
242

b2ap3_thumbnail_porfiliusz.jpgUr. 26 II 1905 w Drohiczynie, technik budowlany, plut. pchor. WP, ppor. NSZ, absolwent szkoły technicznej; uczestnik kampanii wrześniowej; od 26 VIII 1944 w 1 komp. 202 pp., 17 X 1944 przeniesiony do plutonu saperów, 9 XI 1944 mianowany referentem oświatowym tegoż plutonu; z wniosku kpt. „Korczaka” z 26 XI 1944 (popartego przez kpt. „Poraja”) o awans na sierż. pchor.: „uczciwy, zdyscyplinowany, dobry”; 1 V 1945 awansowany na sierż. pchor. przydzielony do 1 komp. IV Baonu; od 21 IX 1945 z-ca d-cy IV plutonu w komp. 4003, 9 I 1946 przeniesiony do Ośrodka Rodzin Wojskowych w Monachium--Obermenzing; 18 III 1946 mianowany ppor. piech. czasu wojny i przydzielony do Ośrodka Bad Reichenhall, od 22 III 1946 d-ca plutonu w komp. 4005 (4011); w 1947 przebywał w Obermenzing.

b2ap3_thumbnail_P1290400.JPG

Czytaj dalej
176

b2ap3_thumbnail_mp01.jpgUrodził się 1896 w Sosnowcu. W 1914 roku wstępuje do Seminarium Duchownego w Kielcach. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1919 roku. Po wyświęceniu pracował w parafiach: Chęciny, Daleszyce i Prandocin. Oceniając wysoko umiejętności ks. M. Połoski, władze kościelne, w 1921 roku, skierowały go na studia do Paryża. Przebywał tam kilka miesięcy. Dalsze studia musiał przerwać, powodem były problemy zdrowotne. Po powrocie do kraju poddaje się leczeniu i zostaje mianowany wikariuszem w parafii Kurzelów. W latach 1923-1926 przebywał w Stanach Zjednoczonych. Tam pomagał swojemu stryjowi ks. Antoniemu Poławskiemu (parafia Chuton Mass). Powraca do kraju w 1926 roku i zostaje mianowany sekretarzem generalnym Katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży Męskiej w Kielcach. Dał się poznać, jako doskonały publicysta i kapłan młodzieży katolickiej.

Czytaj dalej
246

Zygmunt KrasnowskiUrodził się 18.VII.1925r w Ostrowcu Świętokrzyskim jako syn Jana i Stefani z d. Kozera(2)Falecka. Jego rodzice przed 1939 prowadzili sklep spożywczy, ojciec Jan był funkcjonariuszem Policji Państwowej. W czasie okupacji niemieckiej był sołtysem miejscowości Boksycka . Po wyzwoleniu przeniósł się do Ostrowca, gdzie prowadził prywatną restauracje.
Po ukończeniu szkoły podstawowej w roku 1939 zdał egzamin do Gimnazjum Państwowego w Ostrowcu, latach 1940-1942 ukończył szkolę handlową. Po ukończeniu szkoły handlowej uczęszczał na tajne nauczanie aż do roku 1944.

Czytaj dalej
250

b2ap3_thumbnail_Bez-nazwy-2.jpgur. 13 XI 1925 Tuczepach pow. Stopnica, syn Jana i Michaliny, st. strz.; żołnierz oddziału partyzanckiego „Bema", następnie w Brygadzie; od I 1 VIII 1944 w I komp. 204 pp, gdzie 11 VIII 1944 awansował na st. strz.; odszedł z Brygady wraz z „Bemem" 28/29 XI 1944. Po wojnie mieszkał w Oliwie i pracował jako telefonista; aresz-towany styczniu 1950 w mieszkaniu -Stanisława Grabdy „Bema" w Oliwie.

Czytaj dalej
351

b2ap3_thumbnail_Henryk-Sliwa.jpgŚliwa Henryk Jan „Tygrys", ur. 4 X 1926 w Klonowie pow. Miechów, plut., robotnik leśny, ukończył dwie klasy gimnazjum; od 8 I 1945 w Brygadzie, 4 II 1944 przydzielony do oddziału specjalnego, uczestnik kursu podoficerskiego w Rostein (III--IV 1945), po którego ukończeniu awansował na st. strz. (24 IV 1945); od jesieni 1945 w oddziałach wartowniczych, w komp. 4029, w której 1 XI 1947 awansował na kpr. i w komp. 4013, w której po awansie na plut. (1 V 1948) został d-cą drużyny. Po zakończeniu służby wyemigrował do USA. Zmarł 29 XI 2010 w Sarasocie w stanie Floryda.

Czytaj dalej
304

 

b2ap3_thumbnail_Baszkiewicz-Zygmunt.jpgBłaszkiewicz Zygmunt „Strzała", ur. 13 VIII 1926 w Wodzisławiu pow. Jędrzejów, syn Feliksa i Marii, kpr.; od października 1943 w NSZ, od 25 VII 1944 w 204 pp. NSZ ZK, następnie w Brygadzie, 25 IX 1944 przydzielony do 1 komp. 202 pp., następnie przeniesiony do kompanii ckm 202 pp., w styczniu 1945 awansowany na st. strz., 31 III 1945 odkomenderowany na kurs specjalny, tzn. przeszkolenie sabotażowo-dywersyjne poza Brygadą, po powrocie przydzielony do 2 komp. IV Baonu; 3 X 1945 odkomenderowany do plutonu wartowniczego w Kulmbach, następnie służył w komp. 4011 i 4000. W kwietniu 1950 wyemigrował do Australii; w połowie lat 90. mieszkał w Holden Hill k. Adelajdy w Australii Południowej. 16 III 1994 wystąpił z wnioskiem o przyznanie mu Krzyża Czynu Bojowego PSZ na Zachodzie. Zmarł 4 VIII 2004 w Mitcham City w Południowej Australii. Odznaczenia: Krzyż NCZ (14 XI 1994).

Czytaj dalej
2741

Biskup Szczepan SobalkowskiSzczepan Sobalkowski urodził się 23 grudnia 1901 r. w Kromołowie koło Zawiercia, w rodzinie robotniczo-mieszczańskiej Piotra i Franciszki z Kwapiszów. Już w miejscowej szkole podstawowej wykazał się wybitnymi zdolnościami w nauce, pilnością i pracowitością. Zwrócił na siebie uwagę miejscowego wikariusza i prefekta szkoły ks. Kazimierza Błasika. Dzięki jego życzliwości i pomocy pewnej osoby po ukończeniu szkoły podstawowej 1 września 1915 r. mógł rozpocząć naukę w Gimnazjum Męskim w Zawierciu. Ukończył ją z wyróżnieniem egzaminem maturalnym w 1919 roku. W tym samym roku wstąpił do Seminarium Duchownego w Kielcach. Jako wybitnie zdolny i pracowity alumn przeniesiony został z pierwszego na trzeci rok studiów, a po ich ukończeniu w 1923 r. został skierowany na dalsze studia teologiczne do Insbrucka w Austrii. 27 lipca 1924 r. otrzymał święcenia kapłańskie z rąk ks. abp. Weitza. Studia uwieńczył doktoratem z teologii moralnej.

Czytaj dalej
3195

b2ap3_thumbnail_10525695_550093375096368_8533795533592879546_n.jpgUrodzony 18 XI 1903 Białogon – zmarł 12 XII 1993 Kielce, syn Gustawa i Antoniny;
ppor. rez. piech. (1 IX 1929) z przydziałem do 29 pp. w Kaliszu;
od 20 VII 1920 r. w WP, od 27 VII 1920 w 64 pp;
w wieku 17lat, z grupą harcerzy kieleckich wziął udział w wojnie polsko-bolszewickiej;
w bitwie pod Warszawą dowodził grupą 60 harcerzy przy Armii Hallera;
absolwent gimnazjum im. Reja w Kielcach i Wydziału Pedagogiczno-Filozoficznego Uniwersytetu Poznańskiego,
nauczyciel w Łęczycy i Słupczy;
absolwent Szkoły Podoficerskiej w Śremie, stopień oficerski w Grudziądzu, oficer 55 pp. (14 Dywizji Armii „Poznań”);

Czytaj dalej
2424

b2ap3_thumbnail_DSC_1255.JPGKarkocha Henryk pseudonim „Igrek”. Do NSZ wstąpił w lipcu 1943 roku w Wodzisławiu. Był w drużynie dywersyjnej, brał udział w rekwirowaniu masła w mleczarniach przeznaczonego dla wojska niemieckiego. Masło to przeznaczano dla oddziałów partyzanckich NSZ. Drużyna ta paliła w gminach dokumenty związane z obowiązkowymi dostawami kontyngentów dla Niemców. Po każdej akcji schodzili do podziemia.

Czytaj dalej
2883


b2ap3_thumbnail_skwark-2_20170209-202811_1.jpgJan Skwark pseudonim „Szary” urodził się 11.11.1915 roku w Janinie gmina Szczytnik. Był synem chłopskim Antoniego i Marii Skwarków. W roku 1937 ukończył Szkołę Podchorążych Piechoty w Komorowie koło Ostrowa Mazowieckiego. Jan Skwark skierowany został jako podporucznik do służby w 31 pp Strzelców Kaniowskich w Łodzi, z którym to pułkiem przeszedł cały szlak bojowy we wrześniu 1939 roku.

 

Po szczęśliwej ucieczce z niemieckiej niewoli powrócił w rodzinne strony, gdzie zaczął tworzyć z grupą zaufanych ludzi tajną organizację. Organizacja ta już na samym początku swojej działalności zaczęła zbierać broń po rozbitej polskiej armii. Jego grupa miała możliwość wstąpienia do ZWZ – AK, lecz w 1942 roku wstąpili w szeregi NSZ. W ramach tej struktury Jan Skwark został Komendantem Batalionu buskiego, po czym awansowano go do stopnia porucznika.

Czytaj dalej
244

b2ap3_thumbnail_dziewior.jpgUrodził się w 1910r.
Od lipiec/sierpień 1943r. w oddziale partyzanckim Obwodu Kielce „Wybranieccy” Mariana Sołtysiaka „Barabasz”.
Podczas reorganizacji oddziału 31 października 1943r. przydzielony do drużyny Edwarda Skrobota „Wierny”. 
W styczniu 1944r., pod pseudonimem „Skazaniec”, związuje się z NSZ
W Kielcach związany z patrolem NSZ Zygmunta Gajdy „Krzemień”. 

Czytaj dalej
2974

b2ap3_thumbnail_ed1-217x300.jpgProlog

Od kiedy pamiętam Policja Polska Generalnego Gubernatorstwa znana lepiej jako Policja Granatowa nie budziła mojej sympatii. Przełom w moim podejściu do tego tematu nastąpił dopiero po przeczytaniu książki wybitnego polskiego historyka żydowskiego pochodzenia Emanuela Ringelbluma pod tytułem : „Kroniki Getta Warszawskiego„. O ile Ringelblum nie pozostawił suchej nitki na swoich żydowskich współbraciach to o Polskiej Policji wyrażał się pozytywnie:

„W przeciwieństwie do policji polskiej, która nie brała udziału w łapankach do obozu pracy, policja żydowska parała się tą ohydną robotą. Obecnie mózg sili się nad rozwiązaniem zagadki, jak to się stało, że Żydzi, przeważnie inteligenci, byli adwokaci… sami przykładali rękę do zagłady swoich braci. Jak doszło do tego, że Żydzi wlekli na wozach, dzieci, kobiety, starców i chorych wiedząc, że wszyscy idą na rzeź. Policja żydowska wykonywała z największą gorliwością zarządzenia niemieckie w sprawie wysiedlenia”

Czytaj dalej
2605

b2ap3_thumbnail_12948349_1388738681151976_747088165_o.jpgNarzucono mu worek na głowę, następnie połamano wszystkie kończyny oraz bito kijami. Na koniec najprawdopodobniej zastrzelono i podobnie jak tysiące jemu podobnych, pochowano w nieznanym miejscu. W tak tragiczny sposób zakończył swoje życie por. Stanisław Grabda ps. „Bem”, „Vir-Olszyna”, żołnierz NSZ i AK.

Urodził się 3 grudnia 1916 roku w Przededworzu koło Chmielnika w dawnym Województwie Kieleckim. Był jednym z czworga dzieci Jana i Stanisławy z domu Musiał. Grabdowie byli dość zamożną rodziną. Posiadali jedno z największych gospodarstw w okolicy. Młody Stanisław uczęszczał do Publicznej Szkoły Powszechnej w pobliskim Chmielniku.

Czytaj dalej

Zamów newsletter

Subskrybuj nasz Newsletter, a co miesiąc wyślemy Ci informacje

Wesprzyj naszą prace

Galeria

  • Msza św. za ofiary „kieleckiego Katynia”-14
  • Msza św. za ofiary „kieleckiego Katynia”-25

Podziękowania

Grupa Rekonstrukcji Historycznej im Stanisława Grabdy

ogromnie dziękuje Kancelarii Finansowej Pactum.

Za pomoc pomoc księgową 

Wydarzenia

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Zarząd kontakt

Nasz Facebook

Nasz tytuł prasowy

 

@periodyk publicystyczno-historyczny

Adres redakcji: ul Św. Weroniki 26/3,

25-658 Kielce 

 redakcja@piewca.pl

Logowanie